Thomas en Maria aan de kerstdis

Tijdens de kerstdagen kan pijnlijk duidelijk worden dat het niet altijd eenvoudig is om als familie in harmonie samen te zijn. Voor velen blijken familieverhoudingen, ondanks goede bedoelingen, een bron van teleurstelling en frustratie. Zoals bijvoorbeeld wanneer er verschillend over de betekenis van Kerst wordt gedacht, wat het geval kan zijn bij christenen en niet- (meer-) christenen.

In een familie waarin iedereen christelijk opgevoed is en alle gezinsleden ooit dezelfde visie hadden op ‘de kerstgedachte’, kan een breuk, een trauma, ontstaan vanaf het moment dat één of meer gezinsleden andere inzichten ontwikkelen en niet meer meedoen aan bepaalde tradities.

Het saamhorigheidsgevoel van vroeger is verdwenen en juist tijdens de kerstdagen kan dit pijnlijk duidelijk worden. Het is soms gemakkelijker om je verbonden te voelen met mensen die dezelfde visie hebben als jij, dan je te verbinden met mensen waarmee je geen inzichten deelt, ongeacht of er sprake is van een bloedband.

Voor het geval gelovige Maria en ongelovige Thomas toch samen kerst gaan vieren, volgen hieronder enkele tips voor een plezierig en betekenisvol samenzijn.

De uitnodiging (ont-moeten)

Zorg dat je niet uitnodigt of op een uitnodiging ingaat, omdat je het gevoel hebt dat je moet.
Je hoeft niet met mensen samen te zijn wanneer je hier enorm tegen opziet.

Je mag elkaar ook een fijne kerst toewensen en aangeven dat je, vanwege de verschillen in beleving op dit punt, elkaar liever de ruimte geeft om deze dagen op eigen manier vorm te geven. Spreek af elkaar na de kerstdagen weer te ontmoeten.

Durft je dit niet goed, is dit ‘not done’ of verwacht je een groot drama waarna je nog jaren moet aanhoren hoe erg het was dat je deze keuze maakte, notabene met Kerst, realiseer je dan dat het wellicht minder belastend is om deze dagen ‘op te offeren’ voor ‘de lieve vrede’ en zie dit als investering in jezelf. Lekker geen drama of donderpreek.

Wat je ook kiest, kies bewust en niet vanuit de slachtofferpositie. Wanneer je zelf de verantwoordelijkheid neemt voor de invulling van de kerstdagen, scheelt dat alvast een slok op de complexe familieborrel.

De voorbereiding

In wiens huis wordt kerst gevierd? Realiseer je goed dat dit volgens de daar geldende tradities gevierd zal worden.

Wil je dat? Wil je overal aan meedoen? Zijn er dingen waar je tegenop ziet? Wil je misschien later komen of eerder weggaan om moeilijke momenten te voorkomen?

Probeer van tevoren voor jezelf te bepalen wat voor jou lastig is en probeer of je hier een oplossing voor kunt bedenken. Misschien kan dit in overleg met de familieleden, misschien is het niet bespreekbaar. Zorg dat je het voor jezelf helder hebt.

Ben je te gast, wordt er verwacht dat je je aanpast. Geef dus geen aanstoot. Niet verbaal en ook niet non-verbaal. Denk om gepaste kleding. Maak ruimschoots baan voor de tradities van het huis, maar doe jezelf hiermee geen geweld aan!

water bij de wijn doen

De uitdaging

Laat de ander zich niet aan jou opdringen en dring jezelf niet aan anderen op.

Bij de maaltijd willen sommige aanwezigen misschien wel en sommigen misschien niet bidden. Geef ruimte aan rituelen, maar ook aan de mogelijke afkeer die er kan zijn van diezelfde rituelen.

Wees stil en gedraag je respectvol tijdens het gebed. Voel je vrij om niet mee te doen wanneer dit niet (meer) bij jou past.

Ben je te gast in een huis waar niet gebeden wordt en wil je dit zelf wel graag? Vraag dan gerust om een momentje stilte, maar bid niet hardop!
Niet jouw huis, niet jouw regels en rituelen.

Zowel voor Maria als voor Thomas geldt dat een gezellig samenzijn verpest kan worden door ‘overtuigingsdrang’.

Maria, lees in eigen huis gerust voor uit de bijbel, maar houdt geen preek. (Nee, ook niet in de vorm van een nadrukkelijke zucht.) Accepteer dat Thomas op een andere manier naar de bijbel luistert dan jij. Vrije wil, weet je nog? Thomas weet al hoe jij het ziet. Weet jij eigenlijk al welke betekenis Thomas aan Kerst geeft? Zijn er misschien ook overeenkomsten met wat jij viert?

Thomas, laat alsjeblieft de Zeitgeist dvd thuis. Debatteren over de oorsprong van kerst heeft totaal geen zin. Niet iedereen kan en wil zich openstellen voor andere invalshoeken. Je kent het houvast van Maria. Laat haar.

Voor beiden: focus niet op ‘Komt, laten wij aanbidden’, maar richt je veel meer op ‘Komt allen tesamen’.

Toen ‘Ongelovige Thomas’ nog ‘Gewoon Thomas’ was, was er een gezamenlijke groepstaal die voor alle groepsleden voldeed. Zelfs Thomas kon je in die tijd horen schetteren: “Mooi gemaakt hè, mama, door de Here God!” Het was volkomen normaal om God in alles te zien en bij elke gelegenheid God te betrekken. Wanneer iemand het moeilijk had, kon je samen bidden of je wenste elkaar Gods zegen toe.
Maar wat zeg je, wanneer de ander niet meer gelooft in het bestaan van deze God?

Voor christelijke ouders kan het moeilijk te verkroppen zijn dat hun ongelovige kinderen hen vragen om ‘neutraal’ met hen te spreken. Ze kunnen het gevoel hebben dat hen onrecht wordt aangedaan wanneer zij slechts slappe aftreksels mogen uiten van wat zij werkelijk bedoelen. “Het beste gewenst”, klinkt voor hen veel minder betekenisvol en rijk dan “Gods zegen gewenst”.

Het zou fijn zijn wanneer Thomas zijn best doet om dit te begrijpen. En wanneer hij de woorden waar hij zo weinig mee kan, leert vertalen in ‘het meest liefdevolle dat mijn ouders mij kunnen geven’. Dat dit niet is wat je eigenlijk wilt, is een pijn die voelbaar is bij zowel de gever als de ontvanger van de geschenken.

Het zou ook fijn zijn wanneer Maria haar best doet om te begrijpen dat het op Thomas kwetsend kan overkomen wanneer zij niet haar best doet om te zoeken naar nieuwe manieren om zich met Thomas te verbinden. Nieuwe woorden om liefde en respect uit te drukken. Woorden die ook passen bij Thomas, zodat hij de boodschap krijgt dat er met hem rekening wordt gehouden en dat hij mag zijn wie hij is. Ongelovige Thomas.

voor hem was geen plaats meer

Zonder respect aan de kerstdis
gaat elke kerst mis!

©Inge Bosscha

Klik hier voor een overzicht van de beste tips, voor zowel Maria als Thomas, samengesteld uit honderden reacties!

About Inge

Aandachtig, openhartig, (zelf)kritisch en verbindend. Ervaringswerker rondom (het loslaten van) aangeleerde religie. Missie 1: Bruggen bouwen over de kloof tussen 'gelovigen' en 'ongelovigen'. (Multicultureel) Missie 2: Religieus Trauma Syndroom (RTS) onder de aandacht brengen van betrokkenen, hulpverleners en religieuze groeperingen. (Taboedoorbrekend) Kernwaarden: Respect, Vrijheid en Vertrouwen (uitgaan van goede bedoelingen).

10 Responses

  1. henkkarssenberg

    Laat ik vooropstellen, dat ik persoonlijk van harte en vol overtuiging geloof, dat met de geboorte van Jezus in Bethlehem God mens is geworden. Zoals eeuwenlang beloofd.

    Maar het is uiterst twijfelachtig of dat op 25 december gebeurde en dat het ‘tegen het nieuwe jaar’ was. Trouwens, december was toen niet de laatste maand van het jaar, maar de tiende, zoals de naam nog laat zien. En het was, door een later rekenfoutje, achteraf ook niet precies in het jaar 0, maar een paar jaar eerder.

    Ons Kerstfeest is een gekerstende vorm van het Zonnewendefeest van destijds. Op zich is er niets mis mee om dit nu een andere invulling te geven.

    Maar ik heb altijd wat moeite gehad met de gedachte, dat Kerst ‘een echt familiefeest’ wordt genoemd. Ook veel christenen doen daar min of meer aan mee. Er kan dan een opgezwollen sfeer ontstaan, waarin het vooral gezellig en vreedzaam moet zijn. Ik merk om mij heen, dat zo’n kerstgedachte voor sommige singles en anderen, die geen familie hebben (of een moeizame relatie ermee) erg onbehaaglijk kan voelen. Dat geldt misschien voor degenen, die christelijke familie hebben nog sterker dan voor anderen. En dan maakt het misschien niet eens zoveel uit of je zelf nog wel christen bent of niet.
    De gedachte, dat Kerst een echt familiefeest is, klopt ook vanuit christelijk oogpunt gewoon niet. Reken maar, als je het gelooft, dat de geboorte van Jezus heel veel onenigheid, roddel en laster heeft teweeggebracht in de families van Jozef en Maria.

    Je kunt twee, bijna tegenover elkaar staande aspecten van Kerst onderscheiden: SEASON (de lichtjes, de meestal afwezige sneeuw, de romantiek) en REASON (de geboorte van Jezus). Ik denk, dat als je familie of gezin verdeeld is op het punt van de ‘reden’ en je toch graag dit seizoensfeest als familie gezamenlijk wilt vieren, je heel wijs en liefdevol met elkaar moet omgaan. Je mag gewoon gezellig bij elkaar zijn, toch? Natuurlijk zal er van weerskanten pijn gevoeld worden. Maar die is er niet alleen met kerst. En je hoeft die er niet in te wrijven.
    Ik denk niet, dat het erg christelijk is om met elkaar kerstliederen te gaan zingen bij de piano (laat staan bij het harmonium 😟) als je weet, dat niet iedereen mee kan zingen.

    In ons gezin doet zich deze pijn niet voor, in onze kring van broers en zussen wel. Ook op familiedagen (‘brussendagen’, zoals wij ze noemen) doen zich zulke dilemma’s voor als bij Kerst. Er is veel liefde en wijsheid nodig om elkaar vast te houden.

    In GKV De Schaapskooi hebben we ook dit jaar weer een ‘kerstmaaltijd’. Op de zaterdag voor kerst. Daar komen meer dan honderd mensen, al of niet gelovig, al of niet met hoofddoek. Er wordt ook halal-eten geserveerd voor mensen, die dat op prijs stellen. Aan het begin van de maaltijd wordt hardop in Jezus’ naam tot God gebeden. Wij zijn tenslotte in een kerk. Maar de ‘reden’ van kerst wordt er niet dik bovenop gelegd. Ongeveer de helft van de gasten beheerst het Nederlands maar zeer matig trouwens.
    Elk jaar weer een feest om mee te maken. Voor veel buurtbewoners een lichtpunt in deze donkere tijd.

    Like

  2. Kees Kaspers

    Wens je hele fijne feestdagen toe met allen die lief en dierbaar zijn. Bij mij zijn mijn kinderen welkom wanneer zij dat willen. Hebben zij andere plannen dan vind ik dat ok. Heb een hekel aan feestdagen met verplichtingen. Wanneer zij komen moet dat met liefde gaan en niet uit dwang of gewoonte. Mvgr Kees Kaspers

    Liked by 1 persoon

  3. TjauZ

    Wij zijn vandaag met ons tweedjes gebleven onder de kerstboom,nou nee niet echt eronder maar bij wijze van spreken. Wij hebben duidelijk aangegeven dat we eerste kerstdag samen wilden zijn. en dat is ook geaccepteerd. het kan dus wel. weten we niet wat de reacties later verbaal of nonverbaal zullen zijn.De verbale en nonverbale comunnicatie speelt steeds en het gaat goed dus.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s