Geen zelfvertrouwen, een slecht huwelijk, en maar bidden… (gastblog!)

 

Gastblog van Marieke Visser.

 

Ik ben opgegroeid in een strikt, evangelisch milieu. Duidelijk, afgeschermd, veilig. Oftewel: een bubbel. Veel Bijbelkennis, veel ‘naar de letter’, want Gods woord was van kaft tot kaft de waarheid die opgevolgd diende te worden. We hadden duidelijke, rationele regels. Wij leefden met Gods antwoorden, we haalden allerlei teksten uit het verband, maar we kregen de redeneringen altijd rond.

En voor alles was een antwoord. Als je in nood was, kon je bidden. Het kon zijn dat God je verhoorde, maar altijd pas nadat je je wens had uitgesproken. Als je niet verhoord werd was dat ook niet moeilijk te duiden: je moest gesnoeid worden, het was de gebrokenheid van de wereld, of misschien was er wel een zonde in je leven waardoor de verhoring werd belemmerd. Zo ging het verhaal van iemand wiens gebeden allemaal verhoord werden nadat hij gestopt was met roken.

Ook op gebied van relaties wisten we precies wat Gods richtlijnen waren, en wat goed of fout was. Homoseksualiteit was fout. Echtscheiding ook. Dat kwam dus ook allemaal in onze kerk niet voor, want bij ons klopte het: we onderhielden immers Gods geboden en leefden naar Zijn regels..

 

De regels

Als vrouw moest je je man gehoorzaam zijn, want dat was de scheppingsorde.

De man was het hoofd van het gezin. Dat was ook logisch, want wij vrouwen werden gehinderd door gevoelens. Je man moest jou liefhebben en eren, maar het was zeker niet de bedoeling dat je hem daar op ging wijzen.

Sowieso moest je als christen dienstbaar zijn: de andere wang, de onderste weg, de balk en de splinter, etc etc. Het gevolg was dat je geen grenzen leerde aangeven, en je leerde niet zelf denken. Je leerde wel wát je moest denken. De samenvatting kwam er op neer dat het in de ‘wereld’ om seks en geld draaide, dat de onbekeerden een leegte voelden, dat wij moesten getuigen, dat wij een doel hadden om voor te leven, dat God een plan met ons had, dat wij kracht hadden in moeilijke tijden, en indien we dat niet voelden, moesten we maar denken aan teksten of aan dat Voetstappen in het Zand -gedicht.

hug-2381652_960_720Feit is dat ik een goede voedingsbodem had om al deze gedachten op te slaan. Ik was behoorlijk onzeker, wilde het goed doen, wilde God dienen, dus iedere aanwijzing van God was welkom. Daarin, weet ik nu, werd ik ook gedreven door angst. ‘Als je Mij verloochent, zal Ik jou later ook niet kennen’. Of: ‘wie ouders liefheeft boven Mij, is Mij niet waardig’. Dat soort teksten. En dan hebben we het nog niet eens over de angst dat je de zonde tegen de Heilige Geest had begaan.

 

Eigen schuld?

We waren overwinnaars, want wij waren gered en de rest ging verloren, hoe erg dat ook was. Ik voelde me helemaal geen overwinnaar, maar dat lag aan mij.

Toen ik verkering kreeg was ik bepaald niet volwassen, en had niet genoeg zelfvertrouwen ontwikkeld om vraagtekens te zetten bij bepaald gedrag van anderen. Als me iets hinderde, zocht ik de oorzaak bij mezelf.

Na een jaar werd er getrouwd. Lange verkeringen waren niet aan te raden en als je toch wist dat God je had samengevoegd, waarom dan nog langer wachten. Huwelijksvoorbereiding was niet nodig: de regels waren immers duidelijk? Samenwonen was uiteraard niet aan de orde. Dat ik iemand trouwde die een enorm traumatische jeugd had doorgemaakt stemde mij niet tot nadenken, integendeel: ik wist zeker dat dit de weg van God was. Ik meende ook echt bevestiging van God te ontvangen in bijbelteksten op het juiste moment, liederen op het juiste moment, en wist zeker dat God tot mij sprak. Dit waren precies de aanwijzingen die ik zocht, zo sprak God tegen de mensen in de bijbel, en tegen de christenen in mijn omgeving! God zou me kracht geven. Ik hoefde alleen maar te vertrouwen, en ik zou kracht krijgen en gedragen worden.

Na tien jaar van geen makkelijk huwelijk, bleek mijn man een buitenechtelijke relatie te hebben. De vrouw in kwestie biechtte het op en er was dus geen ontkennen meer aan. Mijn man zat volkomen stuk, en de oudsten stonden om hem heen, als om een kind van God dat een zonde had gedaan maar nu gelukkig berouw had.

Ze veroordeelden het absoluut, maar nu God vergeven had diende er verder niet meer over gesproken te worden.Wat een ontzettend schadelijke gang van zaken was dat!  Maar ook toen dacht ik: dit wil God blijkbaar. Later zal ik het begrijpen. Ik ben nu een voorbeeld voor anderen. Het gaat niet om mij.

En ik hield vol, en stopte steeds meer mijn gevoel weg. Ik werd een ‘barbapapa’. Ik voegde me, en ergens onderweg raakte ik het laatste stukje van mezelf ook kwijt. Oja, er werd óok gezegd: in de wereld is het: eens een dief, altijd een dief. Bij God krijg je nieuwe kansen. Ook daar had ik geen weerwoord op.

 

Recht praten

Het gedoe met vrouwen ging helaas door, en nu openlijker. Gedoe in de breedste zin van het woord: gesprekken (‘Niks mis met praten, hoor!’), klussen (‘ze heeft niemand anders, weet je wel hoe alleen ze staat? En dan moet ik haar ook nog in de steek laten? Zij ziet mij als gebedsverhoring en jij wilt dat in de weg staan? ’), hugs (‘alleen angsthazen als jij doen daar moeilijk over hoor! Alsof we naakt zijn!”), samen naar een christelijk concert (‘jij houdt toch niet van dat soort muziek’). De vrouwen stortten hun hart bij hem uit (‘dat komt omdat er herkenning is, we hebben allebei een moeilijke jeugd gehad, dat snap jij niet’), wandelen (‘In de openbaarheid! Als ik fout zat, deed ik wel stiekem’) , veel mailen, bij hen op bezoek als ze alleen thuis waren (“God ziet mijn hart aan en ziet dat ik zuiver ben, de mensen denken toch wat ze willen denken’)

Hij wilde als christen leven, zoals Jezus zijn, en niet de letter en de regeltjes volgen zoals de farizeeën deden. En ik had geen weerwoord.

En het ging me er niet om dat hij niet met vrouwen mocht omgaan. Het probleem was dat hij mijn gevoelens, bezwaren en behoefte aan verklaring totaal niet serieus nam, maar als mijn ‘zwakte’ zag en gebruikte om mij te beschuldigen en te onderdrukken. Het was manipulatie met een christelijk sausje.  En ik had, met dank aan mijn christelijke opvoeding, niet geleerd om zelf grenzen te stellen. Ik denderde over mijn gevoelens heen, en rationaliseerde het weg . 

Greep me vast aan de lichtpuntjes, vergoelijkte bijna alles, bedacht dat ik ook een zondig mens met vele fouten was, ging steeds meer in de overleefstand en raakte mezelf kwijt. Dacht op een gegeven moment dat ik degene was die gek was.

Jullie voelen het al aankomen: toen zelfs mij de schellen van mijn ogen gingen hervond ik mijn ruggengraat en vroeg de scheiding aan. En daarna ging de beerput open: vanaf het begin van het huwelijk waren er relaties geweest. Het heeft alles te maken met dissociatie en met grote beschadigingen, dat is het enige dat ik er verder nog over kwijt wil.

 

De bubbel klapt

Wat ik erg vind is dat ik me zo vergist heb in God. Of eigenlijk in mijn gevoel, gedachten en kennis over God. Ik dacht al die jaren kracht van God te krijgen, lichtpuntjes te zien, zeker te weten dat God wilde dat ik volhield, vergevensgezind te zijn.

Ik wist zeker dat alles van God kwam, terwijl ik nu weet dat ik gedreven werd door angst, inbeelding, het goed willen doen, overtuigd zijn dat ik een getuige moest zijn. Uiteraard wist ik niet van de relaties, maar wel onderging ik als ‘goed christen’ de afwijzing, het aparte gedrag. Mijn man ‘kon er niets aan doen vanwege zijn moeilijke jeugd’, en God wist alles. Voor jezelf opkomen was geen optie, en ik kon het ook niet meer, na al die jaren. Mensen die roepen ‘ik had dat niet gepikt’, begrijpen er niets van hoe dit soort gedrag werkt op de omgeving.

Voor ik definitief afscheid nam van het christendom, heb ik nog een tijd gedacht dat ik dingen verkeerd geïnterpreteerd had.

Dat is wat christenen nu ook tegen mij zeggen: natuurlijk mag je grenzen aangeven! Natuurlijk wil God dat je zegt wat je voelt. Wat dat betreft zijn er ook in de gemeenschap waar ik vandaan kom, wel dingen gezonder geworden, hoewel ik nog steeds zie dat alles aan Gods leiding wordt toegeschreven, God heeft er een bedoeling mee. En dat komt op mij niet gezond over, het is vrij fatalistisch. Maar ondanks alles stortte mijn christenzijn als een kaartenhuis ineen.

De bijbelverhalen kwamen me steeds onlogischer voor, al tijdens mijn huwelijk trouwens. Eerst viel het creationisme weg, daarna de verhalen van Noach, Job en de hel. Dat was allemaal nog geen probleem. Maar op een gegeven moment kwam ik er achter dat er wel heel veel niet klopt. de getallen kloppen niet, de jaartelling klopt niet. Adam en Eva kunnen onmogelijk 6000 jr geleden geleefd hebben. Je moet je in steeds meer bochten wringen om het kloppend te houden. Dit was meer het rationele gedeelte.

Ook kwam ik er achter dat het christendom dat wij hier nu hebben wel heel erg westers is. Het gedachtegoed, bedoel ik. Dingen als een ‘relatie’ met God hebben, God die ‘knipogen’ geeft, persoonlijk met jou een plan heeft. Ook gedachtes als ‘verzoening door voldoening’ zijn helemaal niet zo bijbels als altijd werd aangenomen. En toen ik ook dat laatste stukje losliet, voelde ik een opluchting en bevrijding. Ik kijk met bevreemding naar de evangelische wereld, waar bij velen nog steeds een enorme kort door de bocht indeling is.

Alsof niet-christenen alleen voor geld en seks gaan en als ze eerlijk zouden zijn, erkennen zouden dat er een grote leegte in hun leven is.

Maar ik was net zo, toen ik in die bubbel zat.

 

Verdriet en rouw

Ik denk nog vaak na over hoe alles zo heeft kunnen lopen en wat had er anders kunnen gaan. Dat je met iemand trouwt die een dubbelleven leidt en waar psychiatrie speelt, dat overkomt veel meer mensen, zeker niet alleen christenen.  Dat is sowieso enorm ontwrichtend, en iedere keer als ik dit soort verhalen lees, lees ik mijn verhaal: ‘Ik dacht dat ik degene was die gek was.’  Je gaat kapot aan iemand die je de ene dag naar beneden haalt en de volgende dag vergeving vraagt, of je nu christen bent of niet. Dus dat zie ik als het ‘stomme pech’ gedeelte.

Maar ‘dankzij’ mijn christelijke achtergrond dacht ik met hem te moeten trouwen, dacht ik aanwijzingen en bevestiging van God te krijgen, en koos ik niet voor mezelf. En dankzij mijn christelijke achtergrond leerde ik niet zelf te denken, zelf te vinden, zelf te voelen, zelf grenzen aan te geven. En was ik gevoelig voor mensen die mij vertelden wat God wilde.

De echtscheiding is nu meer dan 5 jaar geleden. Het gaat nu redelijk goed. Ik ben er nog niet. Soms komt er een boosheid op,  om de verloren jaren. Ook verdriet, omdat je een aantal tools niet hebt meegekregen. Maar daarnaast ook de bevrijding, het mogen uitspreken wat je echt voelt, en vooral het leren dat dat oke is. Ik mag zelf keuzes maken en naar Timboektoe verhuizen als ik dat wil, en hoef niet te wachten op bevestiging van God. Laat staan dat je dingen kiest om te doen die je tegenstaan, zodat je dan zeker weet dat het niet je eigen vlees is dat dat wil. Wat een kronkels.

 

Het is oké

Het opbouwen van zelfvertrouwen was een hele klus, maar dat gaat steeds beter! Wat ik leer is dat het oké is dat er pijnpunten blijven, en de vraag is of die weg zullen gaan. Ik merkte dat ik naar christenen wilde uitstralen dat ik nu bevrijd ben en dat alles nu goed gaat. Dat is niet zo en ook dat mag ik loslaten. Trouwens, bij niemand gaat ooit alles goed. We strompelen allemaal af en toe.

Dat ‘wij zijn overwinnaars’-verhaal is zo beschadigend.

Wel prijs ik me gelukkig met de goede mensen om me heen, mijn nieuwe leven, de dingen die goed gaan.

Ik heb goede hulp gehad van een psycholoog die bekend is met het christelijke wereldje, indien iemand de naam van diegene wil weten, mail ik dat wel (midden vh land).
Young Pensive Caucasian Woman Face ThoughtfulVoor mijn christelijke omgeving ben ik iemand die door haar pijn ‘God is kwijtgeraakt, logisch’. Er is begrip. En God ‘wacht op mij met open armen’ en zolang ik niet kan bidden , bidden zij voor mij. Ik voel verontwaardiging, maar ook begrip, want ik heb precies zo gedacht.

©Marieke Visser

 

Ben je geraakt door deze gastblog? Wil je reageren? Je kunt je reactie plaatsen onder dit bericht (even omlaag scrollen). LET OP: Opbouwende, verbindende en steunende reacties zijn zeer welkom, kritiek en felle discussies worden niet geplaatst of verwijderd. Gastbloggers op Dogma-vrij wordt op deze manier een beschermde omgeving geboden om hun verhaal te vertellen.

About Inge Bosscha

Aandachtig, openhartig, (zelf)kritisch en verbindend. Ervaringswerker rondom (het loslaten van) aangeleerde religie. Missie 1: Bruggen bouwen over de kloof tussen 'gelovigen' en 'ongelovigen'. (Multicultureel) Missie 2: Religieus Trauma Syndroom (RTS) onder de aandacht brengen van betrokkenen, hulpverleners en religieuze groeperingen. (Taboedoorbrekend) Kernwaarden: Respect, Vrijheid en Vertrouwen (uitgaan van goede bedoelingen).

19 Responses

  1. Tim Wulffraat

    Dag Marieke! Je hebt een duidelijk verhaal geschreven, waarmee je ook anderen een dienst bewijst. Ik ben het in alles met je eens, met name als je schrijft over die tweedeling: ‘de kinderen van God’ en ‘ de wereld’. Dat dacht ik precies zo. Intussen heb ik geleerd dat wijsheid, liefde en compassie zich in beide ‘werelden’ bevinden, net zo als de hardheid en de zucht tot oordelen.
    Dat inzicht leidt mij nu om die twee werelden ook in mijzelf te herkennen en vervolgens die lange, avontuurlijke reis naar binnen te maken: kan ik met compassie mijzelf en de wereld om mij heen tegemoet treden? Ik denk ook sporen daarvan in jouw verslag te zien. Hartelijke groet voor jou! Tim

    Like

    1. marieke2508

      Hoi Tim, dank voor je reactie. Je hebt gelijk, ik geniet er van om in een wereld te leven die niet zo slecht was als dat ik altijd dacht, waar ook gewetensvolle mensen zijn, en mooie vriendschappen ontstaan zijn. En ook in de andere wereld mag ik goede contacten hebben. Met dat ‘met compassie mezelf tegemoet treden’ is soms nog wel wat werk aan de winkel, maar wie heeft dat niet, toch? Nogmaals dank voor je sympathieke reactie!

      Like

  2. Hallo Marieke,

    Dank voor dit inzichtelijk verslag over de beperkingen aan het gezond verstand die streng gelovigen zichzelf en (erger nog!) hun kinderen opleggen. En de schadelijke gevolgen hiervan die jijzelf en vele anderen – soms levenslang – daarvan ondervinden. Heel moedig van je om jezelf tenslotte op eigen kracht te kunnen onttrekken aan deze ontkenning van de menselijke waardigheid en individuele autonomie.
    Helaas hadden we geen van allen een keuze over de geboorteplaats en het milieu (de ouders) waarin we geboren werden. Toch zijn die ouders ons enige volwassen voorbeeld waaraan we ons als kind spiegelen. Maar neem hen dit niet kwalijk, ook zij groeiden onder dezelfde omstandigheden op, zij waren slechts volgzamer dan jij nu blijkt te zijn.
    Met jou komt het wel weer goed, daar ben ik van overtuigd en ik hoop dat je te zijner tijd ook weer gelukkig in de liefde zult worden.

    Like

    1. marieke2508

      Wat een aardige reactie, dank! Nee, ik neem mijn ouders idd niets kwalijk. Eerlijk gezegd realiseer ik me ook dat het zomaar kan dat ik er ook nog in had gezeten..we waren zó overtuigd van onze redding en zo bewogen met de mensheid die verloren ging! Ik vind het zo apart om nu aan de andere kant te staan en bevrijd te zijn van een heleboel dingen, maar ook verbaasd te zijn over ons enorme vermogen destijds om twijfels weg te redeneren en overal een antwoord op te hebben, en zo niet, dan te zeggen: god weet het en het is goed, en dat was dan echt voldoende!

      Like

  3. Hallo Marieke, Goed dat je je verhaal hebt gedeeld. Ik heb vanaf ongeveer mijn 16e tot 10 jaar geleden in de evangelische wereld gezeten en herken veel in wat je vertelt. Het ga je goed! Hartelijke groet, Sonja

    Like

  4. dogmavrije marco

    Zorgvuldig geschreven verhaal dat ik met instemming heb gelezen. Fijn dat je uiteindelijk je eigen bevrijding in gang hebt weten te zetten. Nog steeds lukt dat vele mensen niet. Zij blijven, hoe treurig, onnodig ongelukkig. Want degenen die invloed in hun leven kunnen uitoefenen, blijven hen influisteren zich te blijven vastklampen aan een zinkende reddingboot.

    Like

  5. janzijderveld

    Dag Marieke,

    Fijn dat je zo een heftig persoonlijke verhaal hebt willen delen.

    Je opmerking “Alsof niet-christenen […] erkennen zouden dat er een grote leegte in hun leven is” doet me denken aan een gesprek dat ik ooit met een ouderling had, die zo ongeveer zei hoe ik mijn leven dan ga zin geven. Dat was een van de kwartjes die ik nodig had.
    Ik antwoordde denk ik iets in de trant dat het woord zingeving het al zegt. Per definitie is het leven zinloos, je zal er een draai aan moeten geven. Voor de een is dat het bestaan van god (er moet toch iets zijn), voor de ander de liefde, voor weer een ander seks en geld. Het alleen maar in dat verband is een waarde oordeel vanuit een andere koker.

    Accepteer wat je niet veranderen kunt en toon respect voor ieders opvatting en gevoelens.

    Mooi geschreven Marieke. Geniet het goede !

    En voor Inge: fantastisch dat je dit podium biedt.

    Like

  6. Jb

    Wat een herkenbaar verhaal..Alsof het over mezelf gaat. Alleen wat nuance verschillen..

    Bedankt voor het delen.
    Er blijven pijnpunten en bij mij ook het gevoel van vele verloren jaren.
    Verwerken gaat met vallen.en opstaan. Maar liever had ik gewoon nog geloofd in het veilige wereldje waarin ik dacht te zijn.

    .

    .

    Like

    1. marieke visser

      Echt waar? Jeetje.En dan denk je al die jaren dat je de enige bent die zo stom is, en wat een klus he, om van Deurmat weer mens te worden. Ik begrijp je laatste zin niet.Of was het bij jou wel een veilige wereld? Het was veilig in d ezin dat alles ‘klopte’ , maar man, wat was ik ongelukkig. Ik was puur aan het overleven, en hoopte maar dat er ooit betere tijden zouden aanbreken.
      Veel sterkte in jouw proces, en dank voor je vriendelijke reactie!

      Like

  7. Marieke,

    Gefeliciteerd met je overwinning, want een overwinning is het. Op jezelf. Op de indoctrinatie die je vanaf de dag van je geboorte hebt ondergaan. Op de groepsdruk van je geloof.
    Je moet sterk zijn om dit te kunnen presteren. En moedig. En een groot doorzettingsvermogen hebben. Jij hebt bewezen die eigenschappen te bezitten. Dat is bewonderenswaardig en een felicitatie waard.

    Gelovigen beseffen het zelf niet, maar zij zijn gevangenen. Van hun geloof, van de leer, van hun geestelijk leiders.
    Zij zitten opgesloten in de benauwde ruimte van hun geloof en door het kleine tralievenstertje zien zij een smalle straat met hoge gevelwanden met vele verlichte ramen.
    Links en rechts zijn brede, ruime, lichte zijstraten met het drukke bewegen van mensen die bezig zijn met allerlei interessante dingen.
    De deur kan open als ze de sleutel gebruiken, maar de meesters zeggen: “Doe dat niet! Blijf binnen! Hier is het veilig! En kijk niet naar het licht dat uit die ramen komt! Daar huist het kwaad! Bemoei je niet met de mensen op straat want zij zijn besmet met het kwaad! Die brede zijstraten zijn aanlokkelijk. Zij lijken ruim, licht, vrolijk, maar zij zijn gevaarlijk! Daar waart de duivel rond!”
    En zij zeggen: “Kijk recht vooruit! Daar aan het eind van de straat, daar is het ware licht! Daar wachten Jezus en de eeuwige gelukzaligheid! Daar vind je alle hoop en troost!. Blijf op de rechte weg!”

    Nu heb jij het aangedurfd wèl naar buiten te gaan. En je hebt ontdekt dat de wereld daarbuiten mooi is. Weids en ruim en vol licht en vrijheid.En alle wegen leiden uiteindelijk naar het ultieme einde. Hetzelfde einde dat vanuit dat benauwde straatje van het geloof te zien was. En niemand weet wat daar is.
    En je hebt ontdekt dat de mensen daarbuiten –wij moet ik zeggen, want ik ben een van hen– niet anders zijn dan degenen die jij al kende. Met alle goede en slechte eigenschappen die je al kende. Maar wij –en jij nu dus ook– zijn vrij. We maken onze eigen keuzes. We dragen onze eigen verantwoordelijkheid, kennen ons eigen geweten, zonder dat er een alziende, alwetende, almachtige hogere autoriteit over onze schouder meekijkt en met de meest verschrikkelijke straffen dreigt.
    Onze moraal komt niet van die hogere autoriteit, maar van onszelf. Als wij goed doen doen wij dat omdat we dat zelf willen, niet omdat die ‘hogere autoriteit’ het wil. Als wij kwaad doen, doen wij dat omdat wij dat zelf willen. Wij dragen er zelf verantwoordelijkheid voor. Wij schuilen niet achter ‘gods wil’.

    Nu ben jij een van ons en dat verheugt ons.
    Vriendelijke groet

    Edward

    Like

  8. marieke visser

    Dank voor je reactie, Edward! Ja klopt, dat beeld dat wij in de reddingsboot zaten en meenden dat iedereen om ons heen verdronk, en ook echt erbarmen hadden. Het was geen optie dat iemand ontkende dat hij aan het verzuipen was. Dan was hij niet eerlijk tegen zichzelf oid. En we dachten het echt!
    het is bevreemdend en bevrijdend om op terug te kijken!

    Like

  9. Hoi Marieke. Apart om te lezen en wat een gevangenschap is het vaak! . Zelf voel ik me dolend. Ik kan niks met heel heel veel uit de kerk, maar ik wil het kind niet met het badwater weg gooien.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s