Deze gastblog is geschreven door Claudia
In de zomer van 2016 liep ik in Praag door de Joodse wijk, samen met een moslim-vriend uit Afghanistan. Ik zei: “Het lijkt wel het begin van een mop: …een atheïst en een moslim liepen in een moskee…” en we konden er samen hartelijk om lachen. Maar zo had ik mezelf een jaar daarvoor niet durven noemen. Toen was ik nog een…
Zoekende gelovige
Een paar jaar zat ik in een proces van verandering. Jarenlang wist ik alles zeker en had ik het ware geloof. In 2013 begon de fase van twijfel. Wat is echt? Wat is goddelijk en wat is menselijk in deze christelijke bijeenkomst? Mijn enthousiasme maakte plaats voor sceptische gedachten en psychologiseren (‘de muziek zwelt aan, 1,2,3 en ja hoor, daar gaan de handen de lucht in’). En dat was heel beladen in het begin. Maandenlang zat ik huilend in de bijeenkomsten in de hoop dat God me een teken van leven zou geven en mijn hart weer warm zou maken voor hem.
Na een half jaar aanvaardde ik dat het gevoel van vroeger weg was, dat ik vast teveel op basis van mijn gevoel had geloofd en dat ik het misschien dan maar op de mij aangeleerde, gereformeerde manier moest aanpakken: geloven met je verstand. Dus ik ging op onderzoek uit en werd een zoekende gelovige. Geloof ik omdat ik met oogkleppen heb geleefd of zit er ook een bodem onder? Ik liet me inspireren om met een frisse blik naar bepaalde christelijke overtuigingen te kijken waar ik moeite mee had gekregen. Zo probeerde ik als het ware de brug tussen God en mij weer sterker te maken, door de pijlers daaronder te verstevigen.
Ik dacht bijvoorbeeld na over de hel: die hoeft dus niet langer letterlijk te bestaan, maar je mag het ook anders uitleggen, aldus theoloog zus en zo. Fijn! Alleen had ik daarmee ‘het Oordeel’ nog vermeden als lastig onderwerp, want geen hel wil nog niet zeggen dat er ook geen oordeel is van God de Rechter… En zo probeerde ik ook iets zinvols te hervinden in het verhaal dat Jezus stierf. Hij overwon het kwaad met zijn leven en zijn sterven en zijn opstanding…prachtige theologie waarmee ik best vrede kan hebben, als Jezus Gods’ zoon is en als hij is opgestaan uit de dood…
Volgende fase
Ondanks het zoeken naar antwoorden om op een andere manier christen te kunnen blijven (want stel je toch voor dat ik het kwijt zou raken!), kwam ik toch in een volgende fase terecht. Ik vroeg me af waarom ik me eigenlijk zo druk maak over hoe je de bijbel op de juiste manier moet uitleggen. Want oké, dan heb ik straks misschien een geloof waar ik de scherpe kantjes voor mezelf vanaf heb geredeneerd en getheologiseerd, maar wat word ik daarmee? De ‘verlichte’ christen die het beter snapt en gelukkig niet in een boze god hoeft te geloven? Maar ben ik eigenlijk wel christen? Geloof ik nog wel voldoende van de basis, van de kern?
Eerlijk in de spiegel kijken
Tot nu toe hadden diverse argumenten van atheïsten me totaal niet overtuigend in de oren geklonken, want: ze rukten dingen uit hun verband, lazen de bijbel niet goed of overdreven dingen of, (nog erger!), waren duidelijk persoonlijk gefrustreerd. Maar aan het einde van die fase als ‘zoekende gelovige’ kwam ik redenaties en informatie tegen die wel aansloten en waar ik wel van onder de indruk was.
Ik voelde me steeds meer thuishoren aan de andere kant van de streep. Ik hoorde en las verhalen van ex-christenen die er echt net zo ‘diep inzaten’ als ik. Ex-christenen die het nu helemaal kwijt zijn. Het was alsof ik in een spiegel keek en ineens besefte ik hoe weinig pijlers er nog overeind waren onder die wankelende brug tussen mij en God.
GEBED: Een poosje daarvoor zei ik hardop: ‘ik heb geloof als een mosterdzaadje, kom mijn ongeloof te hulp als u bestaat’, maar er gebeurde niets. Ik bad al heel lang niet meer en ik geloofde niet meer dat ‘bidden werkt’.
PERSOONLIJKE RELATIE: Ik realiseerde me dat ik al heel lang geen persoonlijke relatie met God meer ervoer en denk dat ik vooral mezelf voor de gek had gehouden met gebeurtenissen toe te schrijven aan Gods wil of Gods leiding.
DE BIJBEL: Mijn ogen waren steeds meer geopend voor tegenstrijdigheden in de bijbel, voor de enorme menselijke factor in de bijbel en de onbetrouwbaarheid van cruciale stukken tekst. Mijn kinderlijke vaste vertrouwen en zeker weten, want de bijbel zegt het…dat was met de noorderzon vertrokken.
ANDERE GELOVIGEN: De vooringenomen positie van christelijke autoriteiten zag ik steeds scherper en hun redenaties vond ik steeds minder sterk. En de manier waarop mijn kerkgenoten en anderen ‘christen’ zijn, was voor mij niet langer een aanmoediging en bevestiging, maar werkte juist bevreemdend en ik voelde steeds meer verwijdering op het ‘geestelijke gebied’.
Ik zag steeds meer hoe God niet de meest logische verklaring is voor de werkelijkheid en hoe de werkelijkheid er ook zonder God en de ‘geestelijke bril’ zou kunnen zijn.
Maar wat als…
De brug bleef nog een poosje wankelen en stortte nog niet in vanwege…angst. Gelukkig geen angst voor de hel (oké, ik geef toe, echt uit mijn systeem was ie nog niet), want daar geloofde ik niet meer in zoals vroeger. Maar het was angst voor de mensen om wie ik gaf. Mensen die met mij samen op de halleluja-berg hadden gezeten. Mensen die nooit dachten dat ik zó zou kunnen veranderen. Mensen die teleurstelling en persoonlijke afwijzing zouden voelen omdat ik hun geloof niet meer serieus zou kunnen nemen zoals eerder.
Ik was niet bang dat ze mij zouden verketteren of verbannen, daar zijn ze veel te lief voor! Maar ik was bang dat ze me zielig zouden vinden:
‘Oh wat erg, ze is de weg kwijt, ze heeft niet meer dat Ene dat alleen gelukkig kan maken’, ‘Ze is in de greep van satan en is afgedwaald’.
En ik was bang dat zij dan pijn zouden ervaren omdat ze in mij geen bevestiging en steun meer kunnen vinden voor hun geloof. Dat er gemeenschappelijke geschiedenis en gedeelde overtuigingen zouden wegspoelen op het moment dat die pijler instort en de brug in het water valt…En dat daarmee ook de verbinding op zielsniveau verdwijnt…
De brug stort in
Deze pijler van angst voor de pijn bij anderen bleek alleen niet sterk genoeg om de hele brug te dragen…de brug stortte in, met veel gedonder. Want voor mij is eerlijkheid een heel belangrijke ‘waarde’. Ik kan niet liegen, zelfs iemand voor de gek houden op 1 april houd ik niet langer dan 10 seconden vol. Dus toen ik alles zo bekeek in die spiegel werd ik me bewust dat al die pijlers gewoon ingestort waren en dat ik dus eigenlijk te weinig geloof had om mezelf nog christen te noemen. Ik twijfelde niet alleen aan het christelijke geloof, ik was het gewoon kwijt!
Ik vind de argumenten en bewijsvoering die de pijlers onder de christelijke brug naar God vormen, niet sterk genoeg. En hoe graag ik het ook zou willen: ik kan niet ‘faken’, ik kan niet geloven in iets omdat ik het heel hard wil. Dat zou zo iets zijn als van mij vragen om te accepteren dat het alfabet uit 62 letters bestaat, dat geloofde ik toch zelf ook vroeger? Ja, maar nu niet meer, het alfabet heeft 26 letters voor mij…Het voelt in die zin ook niet echt als een keuze. Het overkomt je, zo’n ontkeringsproces.
Ben je nu anti?
Gooide ik het kind met het badwater weg? Vervloekte ik mijn christelijke opvoeding en mijn jaren in de kerk? Nee hoor, ik heb veel waardevols en moois gekregen en dat blijft deel van mij. Ik blijf geloven in genade, in liefde, in omzien naar de ander, etc.
Weet ik nu zeker dat God niet bestaat? Dat Jezus niet God was? Dat er geen hel en hemel en oordeel is? Nee, dit is niet mijn nieuwe ‘algemeen, ongetwijfeld geloof’. Ik heb simpelweg te weinig geloof in de redenaties en bewijzen die door christenen aangedragen worden om hun claim ‘God bestaat en jij hebt hem nodig’ te onderbouwen….Dus tot die tijd ga ik uit van de meest logische conclusie dat goden (om begrijpelijke redenen) door mensen bedacht worden en dat deze god, waar ik mijn leven aan toewijdde, hoogstwaarschijnlijk niet bestaat.
Ik noem mijzelf A-theist, ik geloof niet in het bestaan van een god, welke god dan ook, tenzij ik daarvoor hard bewijs krijg. Net als christenen die ook a-theist zijn als het gaat om de zonnegod, Wodan, Zeus, Baäl, Allah, Vishnu, en duizenden andere goden die in de loop van de menselijke geschiedenis voorbijgekomen en soms gebleven zijn.
Pijnlijk
Met mijn ongeloof ‘uit de kast komen’, heeft me veel gekost. De relatie met de vader van mijn kinderen liep, onder andere hierdoor, op de klippen na meer dan 20 jaar. Ik kon hem niet meer steunen in wat voor hem belangrijk was, en ik geloofde niet dat hij mij kon helpen op mijn pad van ‘hoe dan wel?’, ik mistte de zielsverbondenheid van op dezelfde manier in het leven staan.
Maar mijn ‘ontkering’ heeft ook veel gegeven. Een jaar verder ben ik nu. Ik voel me vrij en sterk en het is alsof de schellen van mijn ogen zijn gevallen. Ik kan vrij-uit denken en ik kan meer vanuit mijn eigen gevoel en wensen leven.Het voelde in het begin alsof ik weer twintig was en de wijde wereld instapte: Wat vind ik? Wat wil ik? Waar liggen mijn (morele) grenzen? Nu er geen god en geen hemel en hel en geen bijbel en heilige geest meer waren die sturing gaven aan mijn keuzes, moest ik sommige dingen opnieuw gaan ontdekken en doordenken.
Ik ben een spons die wil filosoferen, experimenteren en de vrijheid wil genieten. En dat alles in het bij mijn persoonlijkheid passende snelle tempo. Ik ben 180 graden veranderd. Op mijn nachtkastje ligt niet meer de bijbel maar ‘God als misvatting’, ik bedoel maar.
©Claudia
Meer lezen van Claudia? Claudia heeft over haar proces geblogd op de site ‘zoekend geloven’, waar ze haar proces van ‘zoekende gelovige’ tot ‘afvallige’ zeer duidelijk beschrijft. >KLIK<
Ben je geraakt door deze gastblog? Wil je reageren? Je kunt je reactie plaatsen onder dit bericht (even omlaag scrollen).
