Dit artikel maakt deel uit van een serie over aangeleerde, op religie gebaseerde, belemmerende overtuigingen en de mogelijke gevolgen die deze kunnen hebben. Doel van deze serie is: herkenning en erkenning. Doelgroep: (onbewust) betrokkenen /slachtoffers (zowel gelovig als niet (meer) gelovig), therapeuten en kerkwerkers. Deze serie laat bewust het waarheidsgehalte van de overtuigingen buiten beschouwing en zoomt enkel in op de mogelijke gevolgen. Deze mogelijke gevolgen zijn samengesteld aan de hand van meer dan 1000 reacties en mails van twijfelaars en (ex-)gelovigen. In dit artikel worden de meest genoemde en als ‘klachtengevend’ ervaren gevolgen besproken. Meer info over dit project: >KLIK<
Dit is deel 1.
Slechts één waarheid
In orthodoxe religieuze groeperingen gelooft men dat er maar één waarheid is. Eén juiste interpretatie van de bijbel, één juist godsbeeld, één ware of meest ware leer. Men denkt dat deze ene waarheid te vinden is binnen de eigen groepering.
Als er maar één ‘goed’ is, en als al het andere dus ‘fout’ is, kan je een sterke noodzaak ervaren om bij ‘de goeien’ te horen. Vooral wanneer dit gekoppeld wordt aan naar de hemel of naar de hel gaan. Deze sterke lading maakt het zeer moeilijk om anders te gaan denken, kritiek te hebben of de groep te verlaten.
Vanuit deze hoek krijg ik dan ook nogal eens te horen dat mensen zeggen dat ze het er eigenlijk niet meer mee eens zijn, maar dat ze zwijgen en blijven, omdat ze bang zijn voor de gevolgen en de ouders geen verdriet willen doen.
Voor orthodox religieuze ouders is een kind dat niet meer gelooft volgens de ware leer, het ergst denkbare. Sommige ouders hebben zelfs liever dat hun kind als goede gelovige komt te overlijden – en dus veilig in de hemel is- dan dat dit kind levend en wel een weg opgaat die naar de hel voert.
Angst voor buitensluiting en pijn vanwege buitensluiting wordt heel veel genoemd door twijfelaars en kerkverlaters en door sommigen zelfs als traumatisch ervaren.
Dit heeft te maken met dat anderen een oordeel uitspreken over wie jij ten diepste bent. Dit oordeel is gebaseerd op de mate waarin je je aanpast aan de groep. Kleed je je anders, denk je anders, gedraag je je anders, dan bewandel je een weg die niet goed is. Dan is de gezindheid van je hart niet goed. Dan ben jij niet goed…
Je kunt je diep miskend voelen in je oprechte zoektocht naar wat goed of naar wie God is.
Wanneer je bent opgevoed met de gedachte dat er maar 1 waarheid is, kan het zijn dat je nog steeds gespannen of inwendig in paniek raakt wanneer er onenigheid, discussie of strijd is. Het kan zijn dat je het gevoel hebt dat je moet kiezen en wel voor de enige – of meest ware mening… maar wie heeft die?
Misschien ben je koortsachtig op zoek naar wat nou écht de waarheid is. Welk godsbeeld is dan wél het juiste? Hoe moet je de bijbel dan wél lezen? En als je niet meer in God gelooft: wat is dán de reden en het doel van je bestaan? Je kunt een sterke noodzaak ervaren om nieuwe antwoorden te vinden. De enige juiste antwoorden.
Ook rondom andere thema’s in je leven en zelfs in alledaagse zaken kan het zijn dat je steeds weer zoekt naar de beste (enige ware) manier om dingen te doen of over dingen te denken.
Het kan ook zijn dat je juist helemaal niets meer hebt – en ook niet meer wílt hebben- met ‘het meest ware’. Misschien heb je zo’n weerstand tegen elke vorm van stelligheid, dat je nieuwe uitgangspunt is geworden: ‘ik weet het niet en ik wil het ook niet weten’.
Misschien ben je allergisch geworden voor mensen die ‘het weten’, vooral voor degenen met overtuigingsdrang. Het kan zijn dat je hen mijdt als de pest of juist elke keer met hen in een strijd verwikkeld raakt.
Graag ga ik met jullie in gesprek over wat de overtuiging dat er maar één waarheid is met jullie heeft gedaan en of de door mij genoemde gevolgen voor jullie herkenbaar zijn. Heb je misschien gevolgen ontdekt die ik niet noem? Deel dit dan gerust in een reactie onder deze blog. Laten we elkaar tot een hand en een voet zijn 😉 in het ontrafelen van onze religieuze blauwdruk.
Met alle liefde,
Inge
